U bent hier

Corona en ventilatie. Aanbevelingen voor musea

Datum: 15 september 2020

Als onderdeel van de maatregelen om het coronavirus tegen te gaan kunnen musea ook stappen nemen op het gebied van ventilatie. Deze maatregelen staan vanzelfsprekend naast de bekende adviezen van de Rijksoverheid, het RIVM en de richtlijnen uit het museumprotocol over de aanpak in tijden van corona en de afstand- en hygiëneregels. In afstemming met de sectie Veiligheidszorg en Facility Management delen we in dit artikel graag zowel enkele wetenschappelijke inzichten als praktische adviezen voor musea over ventilatie.

Een wetenschappelijke rapport van onderzoeksinstituut TNO van 21 juli jl. gaat in op ventilatie in gebouwen en de invloed op de verspreiding van het coronavirus (zie weblink voor rapport). De belangrijkste inzichten uit dit rapport zijn:

  • De wijze en kwantiteit van de ventilatie van de ruimte lijkt bij de overdracht van het coronavirus (SARS-CoV-2 ) over een afstand van meer dan 1,5 meter een rol te spelen. De gewenste hoeveelheid ventilatie is afhankelijk van aspecten als de bronsterkte, de verblijfsduur, de ruimtegrootte, het aantal personen in de ruimte, het ademhalingsdebiet van die personen en het aanvaardbaar besmettingsniveau.
  • Vergaderruimten vormen in dit kader een bijzonder punt van aandacht. Omdat werkruimten regelmatig worden omgebouwd tot vergaderruimten, zonder dat de ventilatie op het toegenomen aantal personen wordt aangepast, worden deze ruimten vaak met veel minder dan 50 m3/uur per persoon geventileerd.
  • Vanuit het voorzorgprincipe is het volgens TNO aan te bevelen om maatregelen te nemen op het gebied van ventilatie tegen de verspreiding van het SARS-CoV-2 virus.
  • Ook is het naar de mening van TNO verstandig om nu al na te denken over welke gebouwen, ruimten en ventilatiesystemen een risico vormen en deze tijdig aan te passen of de verblijfstijd en/of de bezettingsgraad te reduceren.
  • In lijn met de aanbeveling van het European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC), wordt geadviseerd om onder de aanname van een gedefinieerde geaccepteerde maximale kans op besmetting een leidraad op te stellen met proportionele maatregelen voor de benodigde hoeveelheid ventilatie met verse buitenlucht in een ruimte en hierbij ook het aantal mensen, bronsterkte, ademhalingsactiviteit, ruimtegrootte en de verblijfsduur in die ruimte te betrekken.

Om handen en voeten te geven aan deze aanbevelingen bevelen we hieronder een negental tips of adviezen aan voor de werkomgeving. Deze vinden hun bron in een publicatie van technisch dienstverleningsbedrijf Kuijpers uit Helmond.

Tip 1 | Ventileer 24/7
chakel de ventilatie in ruimten waar mensen werken, maar bijvoorbeeld ook in de toiletten, nu niet geheel uit maar laat deze juist draaien. Ventileren zorgt ervoor dat virusdeeltjes het gebouw uit kunnen.

Tip 2 | Open uw ramen
Bij het betreden van uw gebouw - zeker als er anderen aanwezig geweest zijn - is het altijd verstandig om ramen ca. 15 minuten volledig open te zetten en goed te luchten. Deze tip is vooral van belang als u geen mechanische ventilatie heeft in uw gebouw. Bij ruimtes die voorzien zijn van een museaal klimaat met de juiste (HEPA-)filters vindt veelal voldoende ventilatie plaats. Neem bij twijfel contact op met de installateur om de situatie te beoordelen.

Tip 3 | Bevochtiging
Extra bevochtigen heeft geen effect op het COVID-19 virus. Handhaaf de reguliere instellingen van de klimaatinstallatie.

Tip 4 | Recirculatie
Zet (indien mogelijk) alle recirculatievoorzieningen uit. Hergebruik geen lucht omdat hier mogelijk virusdeeltjes in zitten. Indien dit koel- of verwarmingscapaciteitsproblemen geeft, bedenk dan dat het belangrijker is besmetting te voorkomen dan thermisch comfort te bereiken.

Tip 5 | Warmteterugwinning
Onder bepaalde condities kunnen virusdeeltjes uit afgezogen lucht opnieuw het gebouw in gebracht worden. Bijvoorbeeld in geval van warmteterugwinning. Hierdoor kunnen virussen, die gehecht zijn aan deeltjes in de lucht, door lekkages overgebracht worden naar de toevoerlucht. Laat uw installateur controleren of bij toepassing van een warmtewiel geen sprake is van lekkage door retourlucht die richting de inblaas gaat.

Tip 6 | Kanalen reinigen
In tegenstelling tot sommige berichtgeving is het niet nuttig om kanalen te reinigen ter voorkoming van SARS-COV-2 transmissie via ventilatiesystemen. Het reinigen is niet effectief tegen kamer-kamer infectie omdat het ventilatiesysteem geen besmettingsbron is, wanneer bovenstaande maatregelen gevolgd worden. Virussen hechten niet makkelijk aan de kanaalwanden en worden normaliter gewoon door het kanaal naar buiten afgevoerd. Daarom adviseren wij om uw kanalen juist nu niet extra schoon te maken of uw onderhoudswerkzaamheden aan te passen qua planning. Het is wel belangrijk om zo veel mogelijk verse lucht in uw gebouw te brengen en recirculatie te voorkomen conform hetgeen hierboven omschreven.

Tip 7 | Filtervervanging
U kunt uw normale onderhoudscyclus aanhouden als het aankomt op filtervervanging. Verstopte filters zijn geen besmettingsbron. Ze reduceren wel de luchtstroom wat een negatief effect heeft op het besmettingsgevaar binnen gebouwen. Kortom: als uw filters slecht zijn, kunt u ze nu beter vervangen. Goede, nog schone filters proactief vervangen heeft geen zin.

Tip 8 | Tapwaterinstallatie spoelen
Om te voorkomen dat uw drinkwaternet besmet raakt met legionella door het verminderde tapwatergebruik vanwege de lagere bezetting, adviseren wij u om een spoelprotocol te hanteren. Dit heeft twee voordelen. U voorkomt allereerst legionellagroei in uw leidingwerk. Daarnaast blijven sifons gevuld, wat verdere besmetting van COVID-19 kan voorkomen.

Een mogelijk - minder bekende - transmissieroute van het virus is namelijk via riolering en/of fecaliën. Wanneer sifons droog staan, kunnen virusdeeltjes vanuit fecaliën zich verspreiden en kan men op deze manier besmet raken.

Tip 9 | Doortrekken van toiletten
Om besmetting via bovengenoemde transmissieroute te voorkomen, adviseren wij u om uw medewerkers er op te attenderen de toiletten door te spoelen met gesloten deksel. Hiermee beperkt u mogelijke druppelvorming met virusdeeltjes die ingeademd kunnen worden en besmetting tot gevolg hebben.

Bronvermelding
Bovenstaande tips zijn tot stand gekomen op basis van onderstaande bronnen en de kennis van de volgende experts:

https://tvvlconnect.nl/thema/duurzaamheid-circulariteit/blog/138-covid-19-in-relatie-tot-gebouwen

https://www.rehva.eu/activities/covid-19-guidance

Dossiers 
Corona nieuws

Reacties