U bent hier

De Ethische Code stelt zich voor

Op de nieuwe website www.ethischecodevoormusea.nl vind je gemakkelijk alle informatie over de Ethische Code voor Musea, de samenstelling van de Ethische Codecommissie, een uitleg hoe een advies aan te vragen en een overzicht van de reeds uitgebrachte adviezen. Om de Ethische Codecommissie beter te leren kennen, stellen we in deze rubriek telkens een ander commissielid voor. Deze maand: Ton Hol.

Ton Hol, onder meer werkzaam als hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, is recent in december 2019 lid geworden van de Ethische Codecommissie. Hij is daar heel blij mee. Ton heeft een grote belangstelling voor cultuur en gelooft dat musea een enorm belangrijke publieke functie hebben om de cultuur van zowel heden als verleden toegankelijk te maken. Hij ziet hoe de museumwereld eraan werkt niet alleen een beperkte elite aan te spreken, maar een appellerende plek voor iedereen te zijn. Dat vraagt om innovatieve presentaties van collecties, die mede worden ontwikkeld vanuit het perspectief van mensen die in het verleden niet snel naar het museum kwamen, met aandacht voor aspecten die voorheen onderbelicht bleven.


Ton heeft een achtergrond in het recht en de filosofie en was eerder voorzitter van de Ethische commissie voor van de Volkenkundige musea (van 2004 tot 2011). “Het zal dus niet verbazen dat ik in het bijzonder belangstelling heb voor ethische vraagstukken binnen de museale wereld. Het is van belang alert te zijn op ethische kwesties. Binnen de moderne samenleving moet er scherp oog zijn voor hoe wordt aangekeken tegen collecties en de wijze waarop deze worden gepresenteerd, zoals bij objecten uit het koloniale verleden en de manier waarop we die plaatsen in onze nationale geschiedenis. Dat onderwerpen zoals slavernij, zeehelden en de VOC-geschiedenis ter discussie worden gesteld maakt het mogelijk onze positie ten opzichte van de geschiedenis te herijken en kritisch na te denken over onze huidige maatschappij. Ik volg de discussies rondom onze verzamelingen die met het koloniale verleden te maken hebben en over roofkunst met grote aandacht. Er zijn allerlei ethische en vaak ook wel juridische redenen waarom je bepaalde objecten zou willen of kunnen ‘teruggeven’. Maar tegelijkertijd kunnen die objecten ons nieuwsgierig maken naar wat er is gebeurd in het verleden, inzicht geven in het heden en helpen de diverse standpunten en opvattingen in onze samenleving beter te begrijpen.”

Ton adviseert ook universiteiten in zaken van wetenschappelijke integriteit. Wat hij daarvan heeft geleerd is dat ethische kwesties altijd genuanceerd zijn. Het is belangrijk open te staan voor die nuances en er ruimte voor te bieden. Het is in geen enkel geval zinvol om de veilige weg te kiezen en elke kritiek proberen te voorkomen of afwenden. De museale tentoonstellingen mogen gerust aanleiding zijn voor een stevig maatschappelijk debat. Ton: “Zonder tegenspraak in het publieke domein komen we niet vooruit met elkaar.”

Hij ziet ’t als de rol van de Ethische Codecommissie om in ethische kwesties binnen de museumwereld degelijke, genuanceerde adviezen te geven, met oog voor het grote belang van musea voor het voeden van het democratisch debat binnen onze samenleving.

Meer weten over de Ethische Code voor musea en de commissie? Ga naar www.ethischecodevoormusea.nl. Dit interview is afgenomen door Jo’anne van Ooijen, secretaris van de Ethische Codecommissie.

Tags 
Nieuws
Dossiers 
Ethische code

Reacties