U bent hier

Ethische overweging: Grootschalige gedwongen afstoting van museale collecties

Bij afstoting van collecties dienen altijd serieuze belangen met elkaar afgewogen te worden, stelt de Ethische Codecommissie voor Musea. In een memo schrijven zij op basis van reeds uitgebrachte adviezen voor welke overwegingen musea staan op het moment dat afstoting van de collectie noodzakelijk is. Bij het afwegen moeten we lering trekken uit eerdere casussen.

Aanleiding
Sinds 14 maart 2020 hebben alle musea de deuren moeten sluiten vanwege de crisismaatregelen in verband met het coronavirus. Vanaf 1 juni veel musea onder voorwaarden uit het protocol heropend, maar het zal nog een tijd duren voordat er een terugkeer zal zijn naar normaal museumbezoek. De Museumvereniging heeft erop gewezen dat zonder additionele steun een aanzienlijk aantal musea failliet zal gaan.

Als een museum dreigt failliet te gaan, zal bij het bestuur van het museum mogelijk de neiging ontstaan om het faillissement af te wenden door collectie af te stoten (te verkopen) en de opbrengsten aan te wenden voor het voldoen van crediteuren. De vraag is hoe een dergelijk voornemen zich verhoudt tot de Ethische Code voor Musea en de daarmee verbonden Leidraad Afstoten Museale Objecten (LAMO), waaraan alle geregistreerde musea zijn gebonden. In het memo wil de Commissie aan deze vraag aandacht besteden door hun zienswijze te baseren op reeds uitgebrachte adviezen.

Overwegingen

  • Museale collecties zijn van publiek belang: In grote lijnen zijn de Ethische Code en LAMO erop gericht om museale collecties te beschermen en zoveel mogelijk te behouden voor het openbaar cultuurbezit. Dat betekent dat situaties die zich daarmee niet verhouden, moeten worden voorkomen.
  • Vindt een passende nieuwe bestemming: Wanneer een museum noodgedwongen de gehele collectie moet overdragen en wanneer daarvoor – ondanks naleving van de stappen omschreven in de LAMO – geen plaats kan worden gevonden in een ander geregistreerd museum, moet daarvoor een oplossing worden gevonden die zo veel mogelijk recht doet aan de achtergrond van deze regels: het vinden van een bestemming die de kwaliteitstoets kan doorstaan die ook geldt voor geregistreerde musea.
  • Opbrengst vloeit terug naar de collectie: De vraag of een museum een deel van de collectie mag verkopen om een dreigend faillissement af te wenden, wordt in de Ethische Code en de LAMO niet rechtstreeks beantwoord. De regel in de Ethische Code dat de opbrengsten van afstoting alleen mogen worden gebruikt ten gunste van de collectie en in beginsel alleen voor verwerving van nieuwe collectie (artikel 2.16), wijst in de richting van een ontkennende beantwoording.

Lees het volledige memo in de bijlage (rechtsboven).

Tags 
LAMO Nieuws

Reacties