U bent hier

Q&A protocol heropening musea

Heropening museum

1. Wanneer mogen de musea weer open?  
Het kabinet  heeft gisteren besloten  op advies van het Outbreak Management Team (RIVM) dat de musea per 1 juni aanstaande weer open mogen onder de voorwaarde van strikte naleving van het protocol.

2. Waarom zouden musea op dit moment heropenen?
Steeds meer mensen hebben na beperking van hun fysieke vrijheid behoefte te ontspannen en troost en inspiratie te vinden in onder andere kunst, cultuur en erfgoed. De Nederlandse musea bewaren, beheren, interpreteren en presenteren een enorm cultureel kapitaal dat van ons allemaal is. En dat uitermate geschikt is om je in cultureel opzicht te ontplooien. En musea ontvangen graag weer bezoek!  

3. Waarom een protocol voor veilige en verantwoorde heropening van musea?
Doel van het protocol voor veilige en verantwoorde heropening van musea is dat bezoekers veilig samen uit kunnen in het museum en dat vrijwilligers, medewerkers en leveranciers die niet tot de risicogroepen van het coronavirus behoren op een veilige manier hun werk in het museum kunnen doen. De maatregelen in het protocol zijn bedoeld om nieuwe besmettingen met het coronavirus te voorkomen en de gevolgen van het nieuwe virus te beperken zonder dat musea gesloten moeten blijven. 

4. Wanneer mag een museum heropenen?

  1. Voorwaarde voor heropening van een museum is dat het ten minste aan het protocol voldoet. Het 6 mei gepubliceerde protocol is nog in ontwikkeling dus onderhavig document betreft een vergevorderde maar voorlopige versie. Zodra het protocol definitief is, publiceert de Museumvereniging de definitieve versie op museumcontact.nl en ontvangen musea die lid zijn van de vereniging daarover per mail bericht.
  2. Op basis van nieuwe inzichten van het RIVM kunnen aanpassingen van het protocol noodzakelijk blijken. In het slechtste geval gaat het om een verzwaring van de maatregelen en opnieuw tijdelijke sluiting. Meer het kan ook zijn dat gaandeweg maatregelen soepeler worden en het protocol minder strikt zal worden. 

5. Is een museum op grond van dit protocol verplicht te heropenen?
Verantwoordelijkheid voor heropening van het museum ligt bij de bestuurder/het bestuur van het museum. Dit geldt ook voor het inregelen van dit protocol en de technische realisatie ervan. Het museum dient zelf af te wegen of heropening haalbaar is, ook in personele en financiële zin.

Museumbezoek

6. Waarom moet publiek vooraf reserveren?
Gedoseerde toegang van publiek door vooraf te reserveren, zodat bij positieve testuitslagen GGD's mogelijkheden hebben voor intensief bronnen- en contactonderzoek en om te sturen op de anderhalve meter afstand: “musea, monumenten met een publieksfunctie en presentatie-instellingen mogen open als bezoekers kaartjes vooraf kopen, zodat er gestuurd kan worden op de 1,5 meter afstand”, aldus het ministerie van OCW.

De gedachte van de overheid achter de stapsgewijze openstelling van de samenleving is dat bij een uitbraak van het virus er ook weer striktere maatregelen genomen kunnen worden. Als het indammen van het virus vraagt om testen, traceren en rapporteren vanuit huis de komende maanden, dan biedt dit protocol daarvoor de ruimte. Deze maatregelen stellen de overheid dus in staat om in haar routekaart de noodzakelijke stappen te nemen om de capaciteit op de Intensive Care’s (IC) door het land op peil te kunnen houden. In geval van coronavirus-infectiegevallen kan de GGD het museum vragen om persoonsgegevens in belang van de volksgezondheid. Daar moeten reserveringsprocedure en bezoekvoorwaarden in voorzien. Musea kunnen of van een online of van een telefonisch reserveringssysteem gebruik maken.

7. Waarom moet bezoek zich van tevoren aanmelden?
Omdat bij versoepeling van de maatregelen het niet uit te sluiten is dat het coronavirus weer opvlamt, is het van belang dat de GGD kan achterhalen wie wellicht in contact zijn gekomen met iemand bij wie het virus is aangetoond, het zogenaamde testen, traceren en vanuit huis rapporteren. Daarom is het van belang te weten wie er wanneer in het museum zijn geweest. In veel gevallen zullen de bezoekvoorwaarden van het museum hierop moeten worden aangepast. Een tweede reden is dat musea door de anderhalve meter samenleving vaak een beperkter capaciteit zullen hebben en dat wachtrijen voorkomen moeten worden. Ongeveer 145 musea bieden al online tickets; sommige werken al met tijdsloten. De Museumvereniging onderzoekt of het musea die deelnemen aan de Museumkaart kan ondersteunen bij het inregelen van verkoop van online tickets en reserveren van tijdsloten. Telefonisch reserveren is een alternatief dat op grond van dit protocol mogelijk is.  

8. Kinderen t/m 12 jaar en anderhalve meter afstand, hoe, wat en waarom?
Het advies van het RIVM is dat het verstandig is om op openbare plekken het contact tussen kinderen uit verschillende groepen, tussen kinderen en ouders en tussen ouders onderling zoveel mogelijk te beperken. Ook tussen basisschoolleerlingen en docenten. Daarom moet de anderhalve meter maatregel zoveel mogelijk toegepast worden. Mocht het RIVM dit advies wijzigen dan geldt dat ook direct voor het museumprotocol. 

9. Waarom is fotograferen en filmen (voorlopig) niet toegestaan?
De reden dat fotograferen en filmen niet is toegestaan geldt voor alle bezoekers, omdat fotograferen en filmen de doorstroming mogelijk belemmert die juist belangrijk is om de anderhalve meter tussenruimte tussen bezoekers mogelijk te houden.

Werknemers en museum intern

10. Als het museum heropent, hervatten dan ook andere functies op kantoor hun werkzaamheden?
Zo lang de overheid stelt dat thuiswerken de norm is, dan geldt dat ook voor musea. De overheid wil voorkomen dat de druk op het openbaar vervoer en de drukte op straat toenemen waardoor de groeifactor van coronabesmettingen zou stijgen. Het streven is die factor beneden 1 te houden om exponentiële groei van besmettingen te voorkomen.      

11. Wat betekent het protocol voor vrijwilligers?
De conclusie dat musea met vrijwilligers van 70 jaar of ouder niet meteen zullen kunnen heropenen, is (helaas) correct. Dit speelt niet alleen bij musea maar ook bij de dierentuinen en in de monumenten/erfgoedsector. Ministerie OCW is hier door ons ook op gewezen en is zich daarvan bewust. We hebben al eerder gevraagd of de minister zich in waarderende zin uit wil laten over vrijwilligers in de musea en een blijk van medeleven geeft.

De volksgezondheid staat nog steeds voorop en de maatregelen van de overheid zijn gebaseerd op de beschikbare capaciteit in de ziekenhuizen en het onder controle houden van de verspreiding van het virus zo lang er geen vaccinatie beschikbaar is waarbij rekening gehouden wordt met de capaciteit in het OV. Dat is ook voor het protocol het vertrekpunt. Op rijksoverheid.nl staat (https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/05/06/vermijd-drukte-houd-15-meter-afstand):

"Bent u 70 jaar of ouder of heeft u een kwetsbare gezondheid?
Wees extra voorzichtig. Het kan verstandig zijn om voorlopig nog zoveel mogelijk thuis te blijven."

Als de rijksoverheid dit onderdeel versoepelt dan zal dat ook gelden voor het museumprotocol.

Vanwege eventuele (bestuurlijke) aansprakelijkheid van musea wordt in het protocol ontraden om medewerkers en vrijwilligers uit risicogroepen in te zetten; niet verboden en ook niet aangemoedigd. Dat geldt medewerkers én vrijwilligers. Inzet van mensen die behoren tot risicogroepen wordt ontraden. Maar het inzetten van iemand uit een risicogroep blijft de verantwoordelijkheid van het bestuur of de bestuurder van het museum. Het is niet ondenkbaar dat iemand uit een risicogroep die aan het werk gaat, ziek wordt (of erger) en daarna het museum aansprakelijk stelt dat het onzorgvuldig is geweest of druk heeft uitgeoefend om aan het werk te gaan. Het arbeidsrecht beschermt medewerkers tegen deze druk en onzorgvuldigheden en volgens het arrest van de Hoge Raad geldt die bescherming net zo voor vrijwilligers. Dergelijke aansprakelijkheid is niet op voorhand uit te sluiten. Medewerkers en vrijwilligers in de risicogroep mogen  zich niet onder druk gezet kunnen voelen om hun werkzaamheden te hervatten.

Voor het publiek geldt dat een ieder die geen gezondheidsklachten heeft, zich houdt aan de hygiënemaatregelen én de bezoekvoorwaarden, welkom is - ook dat is de lijn van de overheid. Dat dit kan betekenen dat je als vrijwilliger of medewerker niet aan de slag kan, maar wel als bezoeker naar het museum mag - is inderdaad zo. Het protocol volgt de richtlijnen van de overheid.

12. Hoe kunnen musea het best omgaan met inzet van risicogroepen op de werkvloer?
De rijksoverheid geeft als advies om extra voorzichtig te met de inzet van personen behoren tot de risicogroep.

13. Rol Personeelsvertegenwoordiging (PVT) of Ondernermingsraad (OR)
Rondom heropening van het museum en naleving van het protocol is het waardevol als een PVT of OR in een museum haar adviserende taak waar kan maken en ook bij collega’s actief ophaalt wat er speelt en wat er leeft.

14. Is een museum verplicht een coronaverantwoordelijke aanwijzen?
Het protocol schrijft voor dat er in elk museum een functionaris wordt aangewezen die verantwoordelijk is voor de naleving van het protocol en de naleving ook actief controleert.

15. Wanneer kunnen medewerkers weer naar kantoor? 
De gedachte van de rijksoverheid achter de stapsgewijze openstelling van de samenleving is dat per fase gekeken wordt of versoepeling of striktere maatregelen noodzakelijk zijn voor de volksgezondheid. Het advies is op dit moment nog steeds ‘werk zoveel mogelijk vanuit huis’.

16. Moeten de bezoekvoorwaarden worden aangepast?
Omdat elk museum (geheel of gedeeltelijk) eigen bezoekvoorwaarden hanteert, is het niet mogelijk om een algemeen geldende formulering voor te stellen. Musea communiceren de voorwaarden voor veilig en verantwoord bezoek op verschillende manieren, bijvoorbeeld op de eigen website en bij de entree op posters en schermen. Dat betreft de tijdelijke aangescherpte voorwaarden voor bezoek in deze tijd. Een ander onderwerp is veiligheid en privacy. De GGD’s hebben namelijk een gerechtvaardigd belang om in het kader van intensief bronnen- en contactonderzoek bezoekgegevens op te vragen. Musea zullen aan dergelijke verzoeken in principe medewerking verlenen. Bezoekers die niet willen dat hun gegevens zouden kunnen worden gedeeld, kunnen beter wachten met museumbezoek totdat deze bijzondere situatie voorbij is. 

Het is dus raadzaam om voor je eigen situatie na te gaan in hoeverre de bezoekvoorwaarden moeten worden aangepast aan de huidige situatie.

Rijk, Veiligheidsregio & Gemeente

17. Wat betekent het dat de overheid vrijheden weer kan inperken als het coronavirus onverhoopt weer oplaait?
De gedachte van de overheid achter de stapsgewijze openstelling van de samenleving is dat bij een uitbraak van het coronavirus er ook weer striktere maatregelen genomen kunnen worden. Totdat er een vaccin is en nog geen sprake is van immuniteit tegen dit virus, kan indammen van het virus opnieuw vragen om een inperking van vrijheden ter bescherming van de volksgezondheid voor alle groepen en leeftijden. Deze inperking stelt de overheid in staat om de capaciteit op de Intensive Care’s (IC) door het land op peil te houden.

18. Wat is de rol van de veiligheidsregio?
Nederland kent 25 veiligheidsregio’s die bevoegdheden hebben in geval van o.a. crisisbeheersing. Elke veiligheidsregio heeft een regionaal beleidsteam. Dat team bestaat uit de burgemeesters van de betrokken gemeenten, de Hoofdofficier van Justitie en de voorzitter(s) van betrokken waterschappen. Het wordt voorgezeten door de voorzitter van de veiligheidsregio die tevens korpsbeheerder van de regiopolitie is. De voorzittende burgemeester krijgt de bevoegdheden die bij een lokale crisis de burgemeester toekomen waaronder de noodverordening. In tegenstelling tot een reguliere noodverordening hoeft deze niet door de gemeenteraad te worden bekrachtigd. Het kan zijn dat het regionaal beleidsteam aanleiding ziet om strengere of soepeler eisen op te leggen in geval van heropening van musea waarbij het protocol voor veilige en verantwoorde heropening van musea het vertrekpunt vormt. 

19. Wat is de rol van de gemeente?
De gemeente handhaaft het protocol voor veilige en verantwoorde heropening van musea en kan helpen bij het inregelen van anderhalve meter afstand in de openbare ruimte. Daarom is het advies van de Museumvereniging dat als een museum wil heropenen, het contact opneemt met de gemeente van vestiging. 

20. Wie handhaaft de naleving van het protocol?
Bij verschillende partijen liggen verschillende verantwoordelijkheden. Zo handhaaft de gemeente het protocol voor veilige en verantwoorde heropening van musea en kan helpen bij het inregelen van anderhalve meter afstand in de openbare ruimte. Daarom is het advies van de Museumvereniging dat als een museum wil heropenen, het contact opneemt met de gemeente van vestiging.

Naleving van het protocol door publiek wordt door het museum zelf gehandhaafd en in het bijzonder door de collega die dit ‘als coronaverantwoordelijke’ als specifieke taak heeft. Daarbij geldt dat:

  • Veiligheid van bezoekers, vrijwilligers, medewerkers en leveranciers staat centraal bij de voorschriften.
  • Hierbij zijn de bezoekvoorwaarden van het betreffend museum de ondergrens en leidraad.
  • Musea behouden zich verder het recht voor om bezoekers, leveranciers of medewerkers toegang tot het bedrijf te weigeren bij twijfel over de gezondheidstoestand.
  • Er zijn voldoende medewerkers aangesteld die verantwoordelijk zijn voor de naleving van het protocol en die dit ook actief controleren.
  • Er is een functionaris aangewezen die verantwoordelijk is voor de naleving van het protocol en de naleving ook actief controleert.
  • Bezoekers die zich niet aan dit protocol houden worden verzocht hun bezoek te beëindigen
  • Het museum heeft de verantwoordelijkheid om de naleving van het protocol door de bezoekers te controleren. Dit kan zowel gedaan worden door de reguliere medewerkers als door de beveiliging. Bezoekers die zich niet aan dit protocol houden worden verzocht hun bezoek te beëindigen.

Museumvereniging

21. Organiseert de Museumvereniging een heropeningscampagne?
Het motto van de campagne sluit aan op dat van de dierentuinen en dagattracties en zal zijn: “Veilig samen uit naar het museum. Met je Museumkaart!” Er is geen landelijke mediacampagne vanuit de vereniging omdat de overheid reizen met het openbaar vervoer vooralsnog niet toestaat en de overheid het aantal reisbewegingen wil beperken. In eerste instantie zal elk museum dan ook vooral bezoekers uit de eigen omgeving of regio ontvangen. Daarmee ligt lokale en regionale samenwerking van musea met andere aanbieders ter plaatse meer voor de hand.  

22. Mag ik de temperatuur registreren van bezoekers, vrijwilligers of medewerkers?
Meten van lichaamstemperatuur mag, het registreren of verwerken van deze gegevens mag niet. Binnen de privacywetgeving (AVG) is het namelijk niet toegestaan om medische gegevens te verwerken. De Autoriteit Persoonsgegevens staat alleen aflezen toe zonder (automatische) verwerking. Iemands temperatuur scannen bij binnenkomst mag dus, maar iemands temperatuur als toegangscontrole gebruiken door middel van een poortje, is niet toegestaan. Ook mag iemands temperatuur niet genoteerd of bewaard worden. 

Temperatuur meten is volgens het protocol veilig en verantwoord heropenen van musea niet nodig. 

23. Welke consequenties kan het hebben als een museum zich niet aan het protocol houdt? 
Het museum is verantwoordelijk voor het nakomen van de regels op locatie. Het museum mag de bezoeker die zich niet aan de regels houdt de toegang ontzeggen of verwijderen. Daarom is het noodzakelijk de regels kenbaar te maken en het eigen toezicht te organiseren. De Museumvereniging zal het protocol met posters en dergelijke ondersteunen. Daarnaast kan de veiligheidsregio, gemeente of politie handelingen controleren, boetes uitdelen of tot sluiting overgaan.

24. Toolkit bij het protocol veilig en verantwoord heropenen van musea
De Museumvereniging zal de leden een toolkit voor signing aanbieden in lijn met dit protocol en in de huisstijl van de Museumkaart. Hiermee kan het museum zelf voldoende afdrukken verzorgen. De toolkit zal beschikbaar komen op Museumcontact.nl.

Online ticketing

25. Voorwaarde voor heropening van musea is dat publiek vooraf een kaartje reserveert.
Dat kan zowel telefonisch als online. We verkennen momenteel de mogelijkheid centrale mogelijkheid voor online ticketing aan te bieden voor onze leden. Tot het zover is, bieden we een overzicht in de bijlage (rechtsboven) van aanbieders die onze leden aanraden voor online ticketing. De Museumvereniging is niet aansprakelijk voor eventuele afgesloten contracten met een van deze of andere partijen.
Goed om te weten is dat,  ondanks dat vooraf is gereserveerd, de Museumkaart bij de entree gescand moeten worden voor de registratie van het bezoek. Let daarop, want zonder die scan is er geen Museumkaartvergoeding mogelijk.

26. Is een check op gezondheidsklachten verplicht?
Ja, de overheid heeft een uitgebreidere check op 19 mei jl. verplicht gesteld. Het gaat hier om de volgende gezondheidsklachten: neusverkoudheid, loopneus, keelpijn, lichte hoest, verhoging, koorts (boven 38 graden Celsius) en/of benauwdheid. Het is van belang én bij reservering én bij entree te checken of bezoekers geen gezondheidsklachten hebben. Bij online reservering kan dat door een bevestiging te vragen in de vorm van een vinkje; bij telefonische reservering door de vraag te stellen. Neem als bepaling in de bezoekvoorwaarden van het museum op dat mensen met deze gezondheidsklachten geen toegang hebben. In de toolkit is een pictogram opgenomen dat bezoekers erop wijst dat toegang alleen mogelijk is als er geen sprake is van gezondheidsklachten. 

Heb je goede ervaringen met een leverancier die nog in dit overzicht ontbreekt? Geef het aan ons door!

Reacties

Hoe lang moeten musea persoonsgegevens bewaren tbv contactonderzoek? Is de GGD bevoegd deze gegevens te vorderen? Wat als mensen niet willen instemmen met het bewaren van hun gegevens? Mogen ze dan niet reserveren? Hoe verhoudt zich dit tot de AVG? Wie kan hier uitsluitsel over geven?
Wij hebben een aantal gezonde 70+ vrijwilligers die dolgraag aan de slag willen. Is het mogelijk hen een een contract te laten ondertekenen waarin ze verklaren geheel vrijwillig en op eigen risico aan het werk te zijn (zonder druk)? Of gaat het arbeidsrecht boven dit soort contracten... Alvast bedankt voor de reactie!
In het protocol staat dat groepsrondleidingen, - arrangementen, -tickets of -activiteiten voorlopig geen doorgang vinden. Betekent dit dat bijvoorbeeld een lezing, waarbij meerdere individuele museumbezoekers (al dan niet in huishoudenverband) op veilige afstand van elkaar en met naleving van alle verdere voorzorgsmaatregelen naar een spreker zouden luisteren, ook nog niet kan?
In het protocol staat dat groepsrondleidingen, - arrangementen, -tickets of -activiteiten voorlopig geen doorgang vinden. Betekent dit dat bijvoorbeeld een lezing, waarbij meerdere individuele museumbezoekers (al dan niet in huishoudenverband) op veilige afstand van elkaar en met naleving van alle verdere voorzorgsmaatregelen naar een spreker zouden luisteren, ook nog niet kan?
Aanvullend op de vraag van De Waag: als je gebruik maakt van de optie telefonisch reserveren welke gegevens wordt het museum dan geacht te noteren? voornaam+tijd is voor het museum voldoende, maar voor contactonderzoek volstrekt onvoldoende. Waarom is er geen duidelijke instructie?
Hierbij een visueel hulpmiddel om inzichtelijk te maken hoe je bezoekers kunt geleiden in de 1.5-meter-situaties: https://tompostmadesign.nl/news/art-fairs-in-times-of-social-distancing
Hoi lezer, Is al bekend wanneer de 'toolkit for signing' beschikbaar komt? We zijn druk doende met alle maatregelen om een opening per 2 juni mogelijk te maken. Museum Staphorst Gerrit Haasjes
Ik heb gister overleg gehad met een arts van de GGD die actief betrokken is bij contactonderzoek. Zij heeft aangegeven dat drie weken bewaren voldoende is. Om iemand te kunnen traceren is de naam en het telefoonnummer in principe voldoende. Hans Thuis, Directeur Thermenmuseum Heerlen en Kasteel Hoensbroek