U bent hier

Conferentie ‘Betwiste woorden in collecties’ en de lancering van Words Matter

vrijdag 29 juni 2018 - 18:26

Op donderdag 28 juni 2018 kwamen ruim honderd museummedewerkers bijeen op de conferentie ‘Betwiste woorden in collecties’. Ze waren daar om samen na te denken over de impact en rol van taal en terminologie in de museumwereld. Tijdens de bijeenkomst stond de nieuwe publicatie Words Matter (‘Woorden doen ertoe’) centraal. Dit boek is een tool om conservatoren, marketing- en educatiemedewerkers een beter houvast de bieden bij het schrijven van teksten en het gebruik van woorden.

Stijn Schoonderwoerd, algemeen directeur van NMVW, opende de middag met de woorden: “Fascinerend dat het een issue is om correct te willen zijn.” Een vaak voorkomende kritiek op musea die aangeven hun taalgebruik te willen aanpassen is bijvoorbeeld dat zij ‘politiek correct’ bezig zouden zijn. Maar is dit zo?

Wayne Modest, hoofd Research Center for Material Culture, gaf daar in zijn keynote een antwoord op door te benadrukken dat bepaalde woorden kunnen uitsluiten terwijl andere woorden juist de kracht hebben om te verbinden. Sommige woorden doen pijn, doordat het verwijst naar een situatie van ongelijkheid in het verleden. Op genuanceerde wijze terminologie aanpassen gaat niet om politieke correctheid of het ‘witwassen’ van de geschiedenis, maar om het tonen van respect en empathie naar elkaar, dat voortkomt uit bewustwording van je eigen positie als museum in de steeds weer veranderende samenleving.
Verder werd er ‘s middags verdiepende workshops aangeboden door Simone Vermaat (RCE), Eveline Sint Nicolaas (Rijksmuseum), Hannie Kool-Blokland (Zeeuws Archief) en Susan Legene (Vrije Universiteit). Tijdens het afsluitende plenaire programma merkte Simone Zeefuik op dat je bij het aannemen van de publicatie Words Matter voor een nieuwe keuze staat: Je verdiept je in de materie en past met de opgedane kennis je taalgebruik aan, of je legt het bewust naast je neer.

Mirjam Moll, manager Promotie & Platform van de Museumvereniging, sloot af door aan te stippen dat het debat over woordgebruik geplaatst moet worden in een breder verband. Musea vertellen met hun collecties samen het hele steeds vernieuwende verhaal. In een land waarin de tegenstellingen groter worden. Daarin heeft de museumbranche een taak om dat verhaal respectvol en inlevend te vertellen. Als wij niet mee veranderen, verliest de sector zijn publieke belang en verwordt de museumbranche tot een niche.

Hoe pakt de Museumvereniging dit onderwerp op?
Het Museumcongres en de Museumkennisdag op 4 en 5 oktober aanstaande in het Louwman Museum in Den Haag staan in het teken van diversiteit. Hoe zorgen we dat iedereen zich in Nederland verbonden voelt met museale collecties? Niemand uitgezonderd! Dat heeft natuurlijk te maken met betwiste woorden. Maar ook met onder andere gender, leeftijd, seksuele oriëntatie, huidskleur, status, religie, bezit, opleiding, gezondheid. Dit brede palet komt beide dagen aan bod.

In de Federatie Cultuur werken de verschillende brancheverenigingen samen aan het actieplan Cultuur en Creatief Inclusief, met ondersteuning van het ministerie van OCW en het VSB Fonds. Tot en met 2020 komen een diversiteitsscan, handreikingen en trainingen beschikbaar voor alle culturele instellingen, waaronder musea. Lees daar hier meer over.

Download hier de publicatie Words Matter.

Reacties